De belangrijkste leider in je leven ben je zelf

"Ik kon niet stoppen voor deel 1 gelezen was."

Dat schreef Mieke, een lezeres van mijn boek Sterker na de val ↗ (opent in een nieuw tabblad). Ze had het opengeslagen terwijl ze eigenlijk ander werk moest doen. En dan schreef ze erbij dat ze er nog meer leerde over kwetsbaarheid als een enorme kracht.

Mieke is geen zaakvoerder, geen directeur en geen leidinggevende. En toch raakte het boek haar.

Die reactie krijg ik vaker dan ik verwachtte. Mensen die het boek oppakken en zeggen: "Maar Jan, ik ben geen leider." En die halverwege beseffen: wacht even, dit gaat ook over mij.

Leiderschap is een houding.

Leiderschap is de manier waarop je keuzes maakt. De grenzen die je stelt, of net niet. Hoe je omgaat met spanning, met twijfel, met wat je liever voor je uit schuift.

Dat geldt voor een zaakvoerder met vijftig medewerkers. En net zo goed voor een vader die zoekt hoe werk en gezin samengaan, voor een teamlid dat niet durft te zeggen wat ze vindt, of voor iemand die al maanden voelt dat het anders moet en niet weet waar te beginnen.

Wat me opviel aan Miekes bericht: ze had het niet over strategie of modellen. Ze had het over kwetsbaarheid, over de moed om eerlijk naar jezelf te kijken. Daar begint persoonlijk leiderschap. Bij de keuzes die je maakt, de richting die je kiest of laat liggen, de gesprekken die je voert of uitstelt.

Kernwaarden en een missie.

Meer dan vijftien jaar geleden schreef ik een werkboek over persoonlijk leiderschap, Architect van je eigen leven. Het begon met een eenvoudige vraag: wat zijn jouw kernwaarden? De woorden die raken aan wie je bent, en wat overblijft als je al het lawaai weghaalt. Dus niet de waarden die aan de muur hangen of die je van je ouders of je werkgever overnam.

Persoonlijk leiderschap begint bij de keuze die je uitstelt.

Daarna kwam de volgende vraag: leef je er ook naar? Waar zit de kloof tussen wat je belangrijk noemt en hoe je je dagen vult? En dan: waar sta je voor, als je eerlijk bent? Eenvoudige vragen, en confronterend als je ze eerlijk beantwoordt. Die vragen leven vandaag verder in de online training Architect van je leven.

De patronen zijn overal dezelfde.

In al die jaren heb ik honderden mensen begeleid, en de patronen zijn overal dezelfde. De zaakvoerder die op wilskracht leidt, doet dat thuis ook. Wie op het werk moeilijke gesprekken uitstelt, stelt ze vaak ook thuis uit. Wie niet weet waarvoor hij het doet, mist ook privé richting. Het is zoals je handschrift: of je nu een boodschappenlijstje schrijft of een contract tekent, het blijft herkenbaar het jouwe.

Omgekeerd werkt het ook. Wie weet waar hij voor staat, neemt overal betere beslissingen. Wie zijn grenzen kent, spaart zijn energie.