Mijn ervaring van een week in stilte

Ik stond in mijn kamer in het retraitecentrum, de tas open op het bed, en ik besefte dat mijn meditatiekussen en mijn matje nog thuis lagen. Ik ben aan dat kussen gehecht, zoals sommige mensen op reis niet zonder hun eigen hoofdkussen kunnen. De lader van mijn Fitbit, die sinds 2011 elke stap en elke nacht van mij bijhield, zat er ook niet in. Er was al iets misgelopen met de boeking, waardoor ik eerst een kamergenoot kreeg, en dat was nog net op tijd rechtgezet. En nu dit. Ik stond werkelijk op het punt om terug naar huis te rijden.

Veel goesting had ik van in het begin al niet. Het was 2017, en een week weg van mijn gezin en mijn werk, wetende dat anderen mijn deel moesten opvangen, woog zwaar. Toch besloot ik op die kamer er een oefening van te maken. Ik deed mijn Fitbit af, nam het voorstel van een vriendin aan om haar meditatiebankje te delen, en begon eraan. Cold turkey.

Een week niets dan stilte.

De retraite werd begeleid door de meditatieleraren Christina Feldman en John Peacock. Elke dag had hetzelfde ritme: om half zeven op, yoga, en dan tot 's avonds zitmeditatie en wandelmeditatie om beurten, met de maaltijden en 's avonds een lezing ertussen. De regels waren even eenvoudig. Geen gsm, geen internet, geen alcohol, en de ruimte van de anderen respecteren. Geen contact zoeken dus, en daar mild mee omgaan, zodat het niet verkrampt.

Ik schreef die week een Moleskine vol. Sommige dingen daarin blijven van mij alleen. Drie ervan deel ik graag.

Stilte als vertrekpunt.

De stilte was niet nieuw voor me. Sinds 2007 zoek ik ze bijna elke dag op in meditatie. Wat die week veranderde, was de richting. Jarenlang zocht ik de stilte op vanuit de drukte, als een plek om even van te bekomen. Die week begreep ik dat het ook omgekeerd kan: vanuit rust de drukte in gaan, zoals je vanuit een warm huis de regen in stapt en weet waar je naar terugkeert.

Zoek de stilte niet alleen op om te bekomen.Vertrek er ook vanuit.

Daar is iets van gebleven. Elk jaar neem ik in de kerstvakantie een dag stilte, om terug te kijken op het voorbije jaar en vooruit naar het volgende.

Mijn hoofd maakt problemen om ze op te lossen.

Wat me die week het meest deed glimlachen: hoe goed mijn hoofd getraind is om problemen te maken die het daarna kan oplossen. Veel van die problemen bleken een slimme afleiding. Ik hoefde er geen oplossing voor te zoeken. Het volstond om op te merken dat mijn hoofd weer aan het werk was.

Ook mijn humeur bleek veranderlijker dan ik dacht, soms binnen het uur, zoals het weer aan zee. Ik ben die week geen vaste "ik" tegengekomen, wel een hele reeks kleine ikjes die om beurten naar voren kwamen: de controlerende, de studerende, de grappige. Wie ziet hoe snel dat allemaal voorbijkomt, neemt een slecht moment minder zwaar.

Eerst stil, dan doen.

Van mindfulness wordt soms gezegd dat het passief is: wat zitten en naar je adem kijken. Die week leerde ik het omgekeerde. Door elke dag yoga, zitten en wandelen zakte ik steeds dieper in mijn lijf, en werd ik alerter voor wat het me vertelde. Het denken stond minder vooraan. Uit die rust werd net duidelijker wat er te doen stond, en wat niet.