3 oefeningen uit de positieve psychologie voor een sprankelend en betekenisvol leven

Een kok kookt met de ingrediënten die hij heeft. Hij kan staan treuren om de verse kruiden die er niet zijn, of hij kan kijken wat er wel in de kast staat en daar iets lekkers mee maken. Met je leven gaat het niet zo heel anders. Het is wat het is, en je doet ermee wat je kan.

Ik ben altijd al iemand geweest die eerder kijkt naar wat er goed gaat, en probeert het beste te maken van wat er is. Met een roze bril heeft dat weinig te maken. Ik weet dat er soms bitter weinig in de kast staat. Alleen merk ik dat wie nooit kijkt wat er wel ligt, ook niet ziet wat hij ermee zou kunnen maken. Daar gaat de positieve psychologie over.

Wat is positieve psychologie?

Simpel gezegd bestudeert de positieve psychologie wat mensen doet groeien en wat hun leven de moeite waard maakt. Die vraag is eeuwen oud. Socrates, Plato en Aristoteles hielden zich er al mee bezig. De humanistische psychologie van Abraham Maslow en Carl Rogers legde in de jaren vijftig en zestig een fundament, en rond het jaar 2000 kreeg het een nieuwe duw. Martin Seligman maakte er een eigen onderzoeksveld van toen hij voorzitter was van de Amerikaanse vereniging van psychologen, en Mihaly Csikszentmihalyi schreef het boek Flow.

Waar de psychologie lang vooral keek naar wat misloopt en hoe klachten ontstaan, kijkt deze stroming ook naar wat mensen vooruit helpt: sterktes, hoop, dankbaarheid, doorzettingsvermogen, betekenis. Beide blikken zijn nodig. Wie vastzit in een depressie of een angst, heeft aan een dankbaarheidsschriftje alleen niet genoeg. En wie het goed maakt, heeft er soms net veel aan.

Wat de positieve psychologie laat zien, ken je eigenlijk al van een compliment. Iemand zegt dat je iets goed deed, en je krijgt er vleugeltjes van. Aandacht voor wat goed gaat, waar je dankbaar voor bent en waar je blij van wordt, heeft een groot effect op hoe je je voelt. Dat geldt voor de verre toekomst, en evengoed voor de kleine dingen van vandaag.

Drie oefeningen.

Ik doe ze alle drie regelmatig, en het schriftje voor kleine successen het vaakst.

1. De 100-jaarvisie

Neem een uur tijd, rust en een schrift, en kijk drie kanten op.

Honderd jaar terug. Wat herinner je je van je ouders en grootouders? Welke keuzes maakten zij in hun leven, en wat leerde je van hen?

Vandaag. Kijk naar je eigen leven tot nu. Wat was zinvol, en wat niet? Wat waren de belangrijkste lessen? Wat had je liever anders gedaan?

Je kookt met wat er in de kast staat.Kijk dus eerst wat erin staat.

Honderd jaar vooruit. Wat zou je willen dat je kleinkinderen, of de mensen na jou, over jou vertellen?

Schrijf alles op en maak er een verhaal van. Ben je iemand die liever met beelden werkt, maak er dan een collage of een tekening van. Wie weet wat hij over honderd jaar wil nalaten, kiest vandaag vaak net iets anders.

2. Een schriftje voor kleine successen

Een eenvoudige oefening, met een grote uitwerking. Schrijf elke dag, op een vast moment, drie dingen op die goed gingen of waar je dankbaar voor bent. Het mogen kleine dingen zijn: een gesprek dat deugd deed, een taak die af raakte, de zon op je gezicht op weg naar huis. Na een paar weken merk je dat je er overdag al naar begint te zoeken, zoals je op vakantie plots overal mooie plekjes ziet omdat je een fototoestel bij je hebt.

Woon je samen, doe het dan eens samen aan tafel. Successen die je deelt, wegen dubbel.

3. Een dagelijkse mini-vakantie

Ga elke dag even op vakantie. Stap een kwartier uit de drukte, en kies zelf waar je naartoe gaat: een wandeling, een telefoontje met een vriend, een warm bad, de zon die opkomt, een pot thee. Maak een lijst van alles wat je energie geeft, en kies 's morgens je bestemming voor die dag.

Sta na je mini-vakantie even stil bij hoe je je voelt, en geef het een naam. Dan pas neem je je dag terug op. Wie meer ideeën zoekt voor zulke korte momenten, vindt er tien in Gun jezelf een pauze!