"Vertrouwen is een heroïsche daad: je moet jezelf overwinnen en het risico nemen dat de ander het geschonken vertrouwen schendt." Dat schreef de Vlaamse schrijver en filosoof Gerard Bodifée. Hij noemt vertrouwen een heel menselijke, en tegelijk gevaarlijke deugd. Wie ooit vertrouwen gaf en het zag breken, weet wat hij bedoelt. Het is zoals je fiets uitlenen en hem terugkrijgen met een lekke band en zonder uitleg: de volgende keer twijfel je.
Wie vertrouwt wie niet?
Als ik iemand niet vertrouw, begin ik bij mezelf. Ik ga na wat er achter dat gevoel van wantrouwen zit. Het werkt zoals een ui pellen: onder elk laagje zit een nieuw laagje, en elk laagje vertelt je iets meer. Soms moet je er ook een beetje van huilen.
Zo had ik een tijd last van verkopers. Ik vertrouwde ze gewoon niet. Omdat dat gevoel bleef terugkomen, ben ik het eens gaan onderzoeken: wat doen die verkopers toch, waardoor ik ze niet vertrouw?
Ik kwam uit bij iets wat weinig met hen te maken had. Het wantrouwen kwam vooral op als ik eigenlijk niets van plan was te kopen. Toen ik verder pelde, zat daaronder een angst: dat ik tegen mijn zin toch iets zou kopen, dat ik ja zou zeggen terwijl ik nee bedoelde.
Ik zat dus eerder met mezelf in de knoop. En dat gaf me nieuw studiemateriaal: waarom vind ik nee zeggen zo moeilijk? Na nog wat pellen merkte ik dat nee voor mij voelde als afgewezen worden, als persoon, en dat ik het ook moeilijk vond om anderen af te wijzen. Terwijl het bij die verkopers nooit over hen als persoon ging. Het ging over een product.
Wat begon als een vaag gevoel van wantrouwen, werd zo een van de dingen die me het meest over mezelf leerden. Wie verder wil lezen over waarom nee zeggen zo moeilijk kan zijn: Zo zeg je NEE tegen anderen en JA aan jezelf.
Wantrouwen zegt soms meer over jezelf dan over de ander.
Is je wantrouwen terecht, omdat iemand je echt iets aandeed, dan helpt dat onderzoek evengoed. Je weet dan beter wat er gebroken is, en wat er te herstellen valt.
Enkele ideeën om vertrouwen te herstellen.
- Onderzoek wat er achter het wantrouwen zit. Ligt het bij jezelf, of toch bij de ander? Vaak is het een beetje van allebei.
- Benoem dat er een probleem is. Zolang niemand het zegt, loopt het vertrouwen stilletjes verder weg.
- Heb je zelf iets mispeuterd, geef het dan eerlijk toe. Een gemeende sorry doet meer dan een lange uitleg.
- Praat en luister. Bespreek samen hoe het vertrouwen kan terugkomen, en wat ieder daarvoor nodig heeft.
- Maak duidelijke afspraken voor de toekomst. En kom ze na, ook de kleine.
- Blijf eraan werken. Vertrouwen komt terug in kleine stappen, lang voor iemand het hardop zegt. In 10 tips om vertrouwen op te bouwen vind je er meer.
Een vraag voor jezelf
Denk aan iemand die je vandaag niet helemaal vertrouwt. Als je dat gevoel een laagje verder pelt, wat vind je dan over jezelf?
Jan Jacobs
Jan Jacobs begeleidt mensen die veel verantwoordelijkheid dragen en zichzelf daarbij gemakkelijk voorbijlopen, om weer bewust te kiezen waar hun tijd en energie naartoe gaan. Hij werkt sinds 2007 als coach en is erkend psychotherapeut. In maart 2026 verscheen zijn boek Sterker na de val, en elke week lezen zo’n 6.000 mensen mee met Coach Jan Magazine. Jan heeft een praktijk in Mechelen en werkt ook online.
Loop jij jezelf ook voorbij? Plan een eerste gesprek
Hoe wil je hiermee verder?
Ik wil zelf beginnen
Het gratis spiekblad Nee zeggen
Eén blad met zinnen die je meteen kan gebruiken als iemand iets van je vraagt: tijd nemen voor je antwoordt, duidelijk nee zeggen, en bij dat nee blijven. Je kan het meteen openen en afdrukken.
Liever samen aan de slag? Bekijk de training →
