Wanneer stop je, en wanneer ga je nog even door?

Wanneer stop je, en wanneer ga je nog even door? Grote kans dat je jezelf die vraag al eens gesteld hebt. Meestal op een moment dat je eigenlijk al te ver zat. Nog even die mail, nog even dat dossier, nog even volhouden tot de vakantie. En dan zien we wel.

Ik kreeg die vraag deze week van Virginie Claes. Ik was in Pelt te gast in haar podcast Ondernemerspraat ↗ (opent in een nieuw tabblad), de aflevering verschijnt in december. Het was een van de vragen die me het meest intrigeerde, en ze is blijven hangen. Vandaar dit artikel.

Altijd meer, altijd beter.

We leven in een tijd waarin groeien de norm is. Beter worden in je job. Slimmer omgaan met je tijd. Fitter, mooier, een leukere mama of papa, en als het even kan ook nog een betere versie van jezelf. Je moet er niet ver voor zoeken: overal staat wel iemand klaar om je te tonen hoe het nog net iets beter kan.

Daar is niks mis mee, hé. Ik groei zelf ook graag, en ik help er mensen bij. Maar het heeft een grote keerzijde. Als groeien de norm is, dan wordt stilstaan een probleem. Een rustige week voelt als een verloren week. Ben je moe, dan denk je al snel dat je iets verkeerd doet. Zelfs onze rust moet tegenwoordig iets opleveren: we slapen om beter te presteren en we mediteren om meer gedaan te krijgen. Raar, toch?

En wie nooit stopt, krijgt daar applaus voor. Tot hij uitvalt. Dan is het plots zijn eigen probleem, terwijl we met z'n allen stonden te klappen.

Stoppen klinkt als opgeven.

Geen wonder dat we bij het woord stoppen meteen aan iets groots denken. Je job opzeggen. Een project begraven. Of thuis komen te zitten, omdat je lijf het in jouw plaats beslist heeft. Stoppen als in breken, zeg maar. Dus stellen we het zo lang mogelijk uit. Wie doorzet, vinden we sterk. En wie stopt, die heeft het niet gehaald, denken we dan.

In mijn praktijk zie ik waar dat op uitdraait. Mensen duwen jarenlang op het gaspedaal en vinden het rempedaal niet meer, tot hun lijf zelf op de rem gaat staan. En dan is de stop meteen ook de breuk, met veel gevolgen. Voor henzelf, en voor de mensen rond hen.

Dus heb ik Virginie een wedervraag gesteld: waarom zouden we eigenlijk niet heel regelmatig kunnen stoppen?

Iemand die het anders doet.

Een van mijn klanten werkt superhard. Echt hard. En om de vier weken stopt hij, voor een mini-break. Dan geniet hij even hard als hij werkt, en altijd op tijd, lang voor hij op is.

Die mini-break hoort gewoon bij zijn leven, net zoals zijn werk. Hij kijkt ernaar uit, hij geniet ervan. Dat hij het daardoor ook langer volhoudt, is mooi meegenomen.

Wat me bij hem het meest opvalt: die stop ligt op voorhand vast. Hij moet zich onderweg nooit afvragen of hij al moe genoeg is om te mogen stoppen. Die vraag is al beantwoord voor ze opkomt.

En dat is eigenlijk ook mijn antwoord op de vraag van Virginie. Weet je wanneer je volgende stop komt? Ga dan gerust nog even door. Lastig wordt het als er geen stop meer in zicht is, en "nog even" elke week een beetje opschuift.

Wat zeewier kan.

Ik kom zelf van aan de zee, van Heist. Ik heb daar heel vaak zeewier zien liggen op het strand. Raar spul, zeewier. Je krijgt het bijna niet kapot. Probeer het maar eens uit elkaar te trekken: het is megasterk. En tegelijk is het superbuigzaam. Het gaat mee met elke golf en elke stroming, en net daardoor breekt het eigenlijk nooit.

Kies je volgende stop voor je hem nodig hebt.

Zeewier houdt vol en buigt mee, allebei tegelijk. Voor mij is stoppen ook een manier van meebuigen. Je geeft even toe aan wat je lijf, je hoofd of de mensen rond jou vragen, en daarna ga je weer verder.

Misschien is dat wel wat wij te leren hebben. Doorzetten, en tegelijk heel regelmatig meebuigen en op tijd stoppen. Dan moeten we niet doorgaan tot een of andere climax waarop we breken.

De stop komt niet vanzelf.

Alhoewel. Zo simpel is het natuurlijk niet, anders deden we het allemaal al.

Een pauze is ook het moment waarop je merkt hoe het met je gaat. Zolang je bezig blijft, voel je niet hoe moe je bent. Het is zoals fietsen met een lekke band: zolang je trapt, lijkt het te gaan. En er wacht altijd nog wel iets of iemand. Het werk is nooit af, dus wie wacht tot het af is, stopt nooit.

Een stop moet je dus kiezen. Daarvoor hoef je niet de baas te zijn over je eigen agenda. Stoppen bestaat in drie maten, en de kleinste past in elke dag.

In je dag. Twee minuten is genoeg. Drie keer bewust ademen voor je aan het volgende begint. Je koffie drinken en de warmte van de tas in je handen voelen. Even naar buiten tussen twee afspraken. Ik schreef er vroeger al eens tien op, in Gun jezelf een pauze. Ik doe ze zelf ook, de ene dag al wat meer dan de andere.

In je week. Eén moment waarop er niks moet. Een avond zonder scherm, een uurtje wandelen, een voormiddag zonder afspraken.

In je jaar. Een paar dagen of weken echt weg van het werk. Wij trekken met het gezin enkele weken naar Spanje.

Ik heb hier zelf ook nog heel veel te leren. Dat is een continu proces, en ik vrees dat het nooit helemaal af raakt. Maar wat ik van die klant onthoud: leg je volgende stop vast voor je hem nodig hebt. Zet hem in je agenda, zoals je een afspraak met iemand anders zou zetten. Hoe klein hij ook is.

Ben je al weken moe en helpt rusten niet meer? Ga dan eerst eens langs bij je huisarts.